كام اژدها و نهنگ‌ها رفتن است . سوم دم نازدن و دهان بستن و حركت كردن نظير سربازى كه در فرمان فرمانده خودش هست . چهار اينكه بايد با سر رفت نه با پا ؛ يعنى منتهاى ميل و شوق و عشق لازم است تنها حالت انقياد و اطاعت و دم نزدن كافى نيست . . . البته وقتى كه غوّاصى با اين چهار هنر صورت گرفت ، آن وقت است كه گوهرها از قعر دريا استخراج مىگردد . « 1 » اين چهار ويژگى به نحو كامل در امام حسين ( ع ) وجود داشت . او سر رشته كار را به دست خدا سپرده بود . چنان كه قبلًا در بحث توكّل گفتيم ، از ابتداى نهضت تا شهادت زبان حال و قال حضرت ( ع ) ، اعتماد و توكّل به خداى متعال بود . آن حضرت براى رسيدن به رضوان الهى و خشنودى حضرت حقّ ، خود را به كام خطرات و ناملايمات فرو برد و هرگز سخنى نگفت كه نشانهء عدم رضايت باشد ، بلكه همواره از خشنودى در برابر مشكلات سخن مىگفت . لذا خطاب به اصحابش فرمود : صَبْراً بَنِى الْكِرام . فَمَا الموتُ الَّا قَنْطَرَةٌ تَعْبُرُ بِكُمْ عَنِ البُؤْسِ وَالضَّراءِ الَى الْجِنانِ الْواسِعَةِ وَالنَّعيمِ الدَّائمةِ « 2 » اى عزيزان ! صبر كنيد ، مرگ جز پلى نيست كه شما را از سختى و گرفتارى به بهشت وسيع و نعمت‌هاى دائم منتقل مىكند . و همچنين فرمود : چه كشته شويم ، چه پيروز گرديم ، آنچه را خدا براى ما مقدّر كرده باشد ، آن را خير مىبينيم . « 3 » عبادت و بندگى خداى متعال يكى ديگر از مظاهر توحيد و عرفان اباعبدالله الحسين ( ع ) ، عبادت‌هاى خاشعانه و خاضعانه او به درگاه حضرت احديّت است .

--> ( 1 ) - حماسه حسينى ، ج 3 ، ص 79 - 80 ، با تلخيص . ( 2 ) - موسوعة كلمات الامام حسين ( ع ) ، ص 498 به نقل از معانى الاخبار ، ص 288 . ( 3 ) - اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 597 . انّى لَارجُوا انْ يَكُونَ خَيْراً ما ارادَ اللَّهُ بِنا ، قُتِلْنا امْ ظَفَرْنا .